Hindi ibinigay ni Lope K. Santos ang masayang sagot. Sa halip, binigyan niya tayo ng —isang sulyap sa posibilidad ng isang makatarungang mundo—at sikat —ang masakit na liwanag ng umaga na nagpapakita na ang daan tungo sa pagbabago ay puno ng iyakan at paghihiwalay. Ito ang dahilan kung bakit ito ang “Bibliya ng uring manggagawa”: hindi dahil ito ay banal, kundi dahil ito ay totoo.
Si Delfin, sa isa sa mga pinakamakapangyarihang linya ng nobela, ay tumugon: “Kung gayon, mas mahal mo ang multo kaysa sa laman. Mas pinipili mo ang panaginip kaysa sa akin. Hindi tayo maaaring magsama sapagkat ang pag-ibig na dala mo ay tanikala, samantalang ang dala ko ay kalayaan.” buod ng banaag at sikat
Hanggang ngayon, ang tanong ng nobela ay nananatiling paksain: Maari bang magkasama ang pag-ibig at rebolusyon? Maari bang iligtas ng sosyalismo ang isang relasyong nakatali sa lumang moralidad? Hindi ibinigay ni Lope K